كه در صورت پرداخت ثمن معامله به صورت چك مدّت دار ، خريدار مبلغى را علاوه بر قيمت تعيين شده به فروشنده بپردازد ، آيا اين كار براى آنان جايز است ؟ ج : در صورتى كه معامله با قيمت معيّن و مشخص انجام شود و مبلغ بيشتر به خاطر تأخير در پرداخت مبلغ اصلى باشد ، اين همان ربائى است كه شرعاً حرام مىباشد و به مجرّد توافق آنان بر پرداخت مقدار اضافى ، آن پول حلال نمىشود . س 1625 : اگر شخصى نياز به مبلغى پول داشته باشد و كسى را پيدا نكند كه به او قرض الحسنه بدهد ، آيا جايز است براى دستيابى به آن مبلغ به اين طريق عمل نمايد كه كالايى را به صورت نسيه به بيش از نرخ حقيقى آن بخرد و سپس آن را در همان مجلس به قيمت كمترى به فروشنده بفروشد ، مثلًا يك كيلو گرم زعفران را به مبلغ مشخصى به بطور نسيه براى مدّت يك سال بخرد و درهمان مجلس آن را به صورت نقد به شخص فروشنده به مبلغ دو سوم قيمت خريد بفروشد ؟ ج : چنين معامله‌اى كه در واقع نوعى حيله براى فرار از رباى قرضى است ، شرعاً حرام و باطل است . س 1626 : اينجانب به منظور بدست آوردن سود و فرار از ربا معامله زير را انجام داده‌ام : خانه‌اى را به مبلغ پانصد هزار تومان خريدم در حالى كه بيش از اين مبلغ ارزش داشت ، در ضمن عقد شرط كرديم كه فروشنده تا پنج ماه حقّ فسخ معامله را داشته باشد به شرط اينكه در صورت فسخ معامله مبلغ دريافتى ( پول خانه ) را برگرداند ، بعد از اتمام معامله ، همان خانه را به فروشنده به مبلغ ماهيانه پانزده هزار تومان اجاره دادم و اكنون بعد از گذشت چهار ماه از معامله از فتواى امام خمينى " قدس سره " مطلع شده‌ام كه حيله براى فرار از ربا را جايز نمىدانند ، اين مسئله به نظر حضرت عالى چه حكمى دارد ؟ ج : اگر اين معامله با قصد جدّى صورت نگرفته بلكه صورى و ظاهرى بوده و به اين منظور انجام شده كه فروشنده وامى را دريافت كند و خريدار سودى ببرد ، چنين معامله‌اى حيله براى فرار از رباى قرضى است كه شرعاً حرام و باطل مىباشد . در اين قبيل معاملات خريدار فقط حقّ دارد اصل مبلغى را كه به عنوان قيمت خانه به فروشنده داده است ، پس بگيرد . س 1627 : ضميمه كردن چيزى به مال به قصد فرار از ربا چه حكمى دارد ؟ ج : اين كار در جواز قرض ربوى اثرى ندارد و باضميمه كردن چيزى به آن حلال نمىشود . س 1628 : آيا حقوق بازنشستگى كه كارمند در طول مدّت زمانى كه مشغول كار است و مقدارى از حقوق ماهيانه‌اش را براى پيرى در صندوق بازنشستگى مىگذارد و بعد از بازنشستگى همان را به اضافه مبلغى كه از طرف دولت به آن افزوده مىشود دريافت مىكند ، اشكال دارد يا خير ؟ ج : گرفتن حقوق باز نشستگى اشكال ندارد و مبلغى كه دولت علاوه بر مقدار كسر شده از حقوق ماهيانه فرد باز نشسته به او مىپردازد ، سود حقوقهاى او نيست و ربا محسوب نمىشود . س 1629 : بعضى از بانكها براى تعمير خانه‌اى كه داراى سند رسمى است ، وامى را به عنوان " جُعاله " مىدهند به اين شرط كه گيرنده وام هم بدهى خود را همراه با چند درصد اضافه در مدّت مشخصى به صورت